The user interface (also known as Human Computer Interface or Man-Machine Interface (MMI)) is the aggregate of means by which people—the usersinteract with the system—a particular machine, device, computer program or other complex tool. The user interface provides means of:

  • Input, allowing the users to manipulate a system
  • Output, allowing the system to indicate the effects of the users' manipulation.


To work with a system, users have to be able to control the system and assess the state of the system. For example, when driving an automobile, the driver uses the steering wheel to control the direction of the vehicle, and the accelerator pedal, brake pedal and gearstick to control the speed of the vehicle. The driver perceives the position of the vehicle by looking through the windscreen and exact speed of the vehicle by reading the speedometer. The user interface of the automobile is on the whole composed of the instruments the driver can use to accomplish the tasks of driving and maintaining the automobile.

The term user interface is often used in the context of computer systems and electronic devices. The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the Human-Machine Interface (HMI). HMI is a modification of the original term MMI (Man-Machine Interface). In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now. Another abbreviation is HCI, but is more commonly used for Human-computer interaction than Human-computer interface. Other terms used are Operator Interface Console (OIC) and Operator Interface Terminal (OIT).

However it is abbreviated, the terms refer to the 'layer' that separates a human that is operating a machine from the machine itself.

In science fiction, HMI is sometimes used to refer to what is better described as direct neural interface. However, this latter usage is seeing increasing application in the real-life use of (medical) prostheses—the artificial extension that replaces a missing body part (e.g., cochlear implants).

The system may expose several user interfaces to serve different kinds of users. For example, a computerized library database might provide two user interfaces, one for library patrons (limited set of functions, optimized for ease of use) and the other for library personnel (wide set of functions, optimized for efficiency).

In some circumstance computers might observe the user, and react according to their actions without specific commands. A means of tracking parts of the body is required, and sensors noting the position of the head, direction of gaze and so on have been used experimentally. This is particularly relevant to immersive interfaces.


Main article: Usability

The design of a user interface affects the amount of effort the user must expend to provide input for the system and to interpret the output of the system, and how much effort it takes to learn how to do this. Usability is the degree to which the design of a particular user interface takes into account the human psychology and physiology of the users, and makes the process of using the system effective, efficient and satisfying.

Usability is mainly a characteristic of the user interface, but is also associated with the functionalities of the product and the process to design it. It describes how well a product can be used for its intended purpose by its target users with efficiency, effectiveness, and satisfaction, also taking into account the requirements from its context of use.

 User interfaces in computing

In computer science and human-computer interaction, the user interface (of a computer program) refers to the graphical, textual and auditory information the program presents to the user, and the control sequences (such as keystrokes with the computer keyboard, movements of the computer mouse, and selections with the touchscreen) the user employs to control the program.


Currently (as of 2009) the following types of user interface are the most common:

User interfaces that are common in various fields outside desktop computing:

  • Command line interfaces, where the user provides the input by typing a command string with the computer keyboard and the system provides output by printing text on the computer monitor. Used for system administration tasks etc.
  • Tactile interfaces supplement or replace other forms of output with haptic feedback methods. Used in computerized simulators etc.
  • Touch interfaces are graphical user interfaces using a touchscreen display as a combined input and output device. Used in many types of point of sale, industrial processes and machines, self-service machines etc.

Other types of user interfaces:

  • Attentive user interfaces manage the user attention deciding when to interrupt the user, the kind of warnings, and the level of detail of the messages presented to the user.
  • Batch interfaces are non-interactive user interfaces, where the user specifies all the details of the batch job in advance to batch processing, and receives the output when all the processing is done. The computer does not prompt for further input after the processing has started.
  • Conversational Interface Agents attempt to personify the computer interface in the form of an animated person, robot, or other character (such as Microsoft's Clippy the paperclip), and present interactions in a conversational form.
  • Crossing-based interfaces are graphical user interfaces in which the primary task consists in crossing boundaries instead of pointing.
  • Gesture interfaces are graphical user interfaces which accept input in a form of hand gestures, or mouse gestures sketched with a computer mouse or a stylus.
  • Intelligent user interfaces are human-machine interfaces that aim to improve the efficiency, effectiveness, and naturalness of human-machine interaction by representing, reasoning, and acting on models of the user, domain, task, discourse, and media (e.g., graphics, natural language, gesture).
  • Multi-screen interfaces, employ multiple displays to provide a more flexible interaction. This is often employed in computer game interaction in both the commercial arcades and more recently the handheld markets.
  • Noncommand user interfaces, which observe the user to infer his / her needs and intentions, without requiring that he / she formulate explicit commands.
  • Object-oriented User Interface (OOUI)
  • Reflexive user interfaces where the users control and redefine the entire system via the user interface alone, for instance to change its command verbs. Typically this is only possible with very rich graphic user interfaces.
  • Tangible user interfaces, which place a greater emphasis on touch and physical environment or its element.
  • Text user interfaces are user interfaces which output text, but accept other form of input in addition to or in place of typed command strings.
  • Voice user interfaces, which accept input and provide output by generating voice prompts. The user input is made by pressing keys or buttons, or responding verbally to the interface.
  • Natural-Language interfaces - Used for search engines and on webpages. User types in a question and waits for a response.
  • Zero-Input interfaces get inputs from a set of sensors instead of querying the user with input dialogs.
  • Zooming user interfaces are graphical user interfaces in which information objects are represented at different levels of scale and detail, and where the user can change the scale of the viewed area in order to show more detail.

See also:

  • Archy, a keyboard-driven user interface by Jef Raskin, arguably more efficient than mouse-driven user interfaces for document editing and programming.


The history of user interfaces can be divided into the following phases according to the dominant type of user interface:

Modalities and modes

A modality is a path of communication employed by the user interface to carry input and output. Examples of modalities:

  • Input — computer keyboard allows the user to enter typed text, digitizing tablet allows the user to create free-form drawing
  • Output — computer monitor allows the system to display text and graphics (vision modality), loudspeaker allows the system to produce sound (auditory modality)

The user interface may employ several redundant input modalities and output modalities, allowing the user to choose which ones to use for interaction.

A mode is a distinct method of operation within a computer program, in which the same input can produce different perceived results depending of the state of the computer program. Heavy use of modes often reduces the usability of a user interface, as the user must expend effort to remember current mode states, and switch between mode states as necessary.


This year ISO has published its standard of ISO/IEC 24752 to specify the technical requirement of IT system.

ن : مهندس فرزادخوش لحن
ت : یکشنبه بیست و هفتم بهمن ۱۳۸۷


Programmable logic controller




PLC & input/output arrangements

A programmable logic controller (PLC) or programmable controller is a digital computer used for automation of electromechanical processes, such as control of machinery on factory assembly lines, control of amusement rides, or control of lighting fixtures. PLCs are used in many different industries and machines such as packaging and semiconductor machines. Unlike general-purpose computers, the PLC is designed for multiple inputs and output arrangements, extended temperature ranges, immunity to electrical noise, and resistance to vibration and impact. Programs to control machine operation are typically stored in battery-backed or non-volatile memory. A PLC is an example of a real time system since output results must be produced in response to input conditions within a bounded time, otherwise unintended operation will result.


Control panel with PLC (grey elements in the center). The unit consists of separate elements, from left to right; power supply, controller, relay units for in- and output

The main difference from other computers is that PLCs are armored for severe conditions (dust, moisture, heat, cold, etc) and have the facility for extensive input/output (I/O) arrangements. These connect the PLC to sensors and actuators. PLCs read limit switches, analog process variables (such as temperature and pressure), and the positions of complex positioning systems. Some even use machine vision. On the actuator side, PLCs operate electric motors, pneumatic or hydraulic cylinders, magnetic relays or solenoids, or analog outputs. The input/output arrangements may be built into a simple PLC, or the PLC may have external I/O modules attached to a computer network that plugs into the PLC.

System scale

A small PLC will have a fixed number of connections built in for inputs and outputs. Typically, expansions are available if the base model does not have enough I/O.

Modular PLCs have a chassis (also called a rack) into which are placed modules with different functions. The processor and selection of I/O modules is customised for the particular application. Several racks can be administered by a single processor, and may have thousands of inputs and outputs. A special high speed serial I/O link is used so that racks can be distributed away from the processor, reducing the wiring costs for large plants.

User interface

PLCs may need to interact with people for the purpose of configuration, alarm reporting or everyday control.

A Human-Machine Interface (HMI) is employed for this purpose. HMIs are also referred to as MMIs (Man Machine Interface) and GUI (Graphical User Interface).

A simple system may use buttons and lights to interact with the user. Text displays are available as well as graphical touch screens. More complex systems use a programming and monitoring software installed on a computer, with the PLC connected via a communication interface.


PLCs have built in communications ports usually 9-Pin RS232, and optionally for RS485 and Ethernet. Modbus or DF1 is usually included as one of the communications protocols. Others' options include various fieldbuses such as DeviceNet or Profibus. Other communications protocols that may be used are listed in the List of automation protocols.

Most modern PLCs can communicate over a network to some other system, such as a computer running a SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition) system or web browser.

PLCs used in larger I/O systems may have peer-to-peer (P2P) communication between processors. This allows separate parts of a complex process to have individual control while allowing the subsystems to co-ordinate over the communication link. These communication links are also often used for HMI (Human-Machine Interface) devices such as keypads or PC-type workstations. Some of today's PLCs can communicate over a wide range of media including RS-485, Coaxial, and even Ethernet for I/O control at network speeds up to 100 Mbit/s.

PLC compared with other control systems

PLCs are well-adapted to a range of automation tasks. These are typically industrial processes in manufacturing where the cost of developing and maintaining the automation system is high relative to the total cost of the automation, and where changes to the system would be expected during its operational life. PLCs contain input and output devices compatible with industrial pilot devices and controls; little electrical design is required, and the design problem centers on expressing the desired sequence of operations in ladder logic (or function chart) notation. PLC applications are typically highly customized systems so the cost of a packaged PLC is low compared to the cost of a specific custom-built controller design. On the other hand, in the case of mass-produced goods, customized control systems are economic due to the lower cost of the components, which can be optimally chosen instead of a "generic" solution, and where the non-recurring engineering charges are spread over thousands or millions of units.

For high volume or very simple fixed automation tasks, different techniques are used. For example, a consumer dishwasher would be controlled by an electromechanical cam timer costing only a few dollars in production quantities.

A microcontroller-based design would be appropriate where hundreds or thousands of units will be produced and so the development cost (design of power supplies and input/output hardware) can be spread over many sales, and where the end-user would not need to alter the control. Automotive applications are an example; millions of units are built each year, and very few end-users alter the programming of these controllers. However, some specialty vehicles such as transit busses economically use PLCs instead of custom-designed controls, because the volumes are low and the development cost would be uneconomic.

Very complex process control, such as used in the chemical industry, may require algorithms and performance beyond the capability of even high-performance PLCs. Very high-speed or precision controls may also require customized solutions; for example, aircraft flight controls.

Programmable controllers are widely used in motion control, positioning control and torque control. Some manufacturers produce motion control units to be integrated with PLC so that G-code (involving a CNC machine) can be used to instruct machine movements.

PLCs may include logic for single-variable feedback analog control loop, a "proportional, integral, derivative" or "PID controller." A PID loop could be used to control the temperature of a manufacturing process, for example. Historically PLCs were usually configured with only a few analog control loops; where processes required hundreds or thousands of loops, a distributed control system (DCS) would instead be used. However, as PLCs have become more powerful, the boundary between DCS and PLC applications has become less clear-cut.

PLCs have similar functionality as Remote Terminal Units. An RTU, however, usually does not support control algorithms or control loops. As hardware rapidly becomes more powerful and cheaper, RTUs, PLCs and DCSs are increasingly beginning to overlap in responsibilities, and many vendors sell RTUs with PLC-like features and vice versa. The industry has standardized on the IEC 61131-3 functional block language for creating programs to run on RTUs and PLCs, although nearly all vendors also offer proprietary alternatives and associated development environments.

 Digital and analog signals

Digital or discrete signals behave as binary switches, yielding simply an On or Off signal (1 or 0, True or False, respectively). Push buttons, limit switches, and photoelectric sensors are examples of devices providing a discrete signal. Discrete signals are sent using either voltage or current, where a specific range is designated as On and another as Off. For example, a PLC might use 24 V DC I/O, with values above 22 V DC representing On, values below 2VDC representing Off, and intermediate values undefined. Initially, PLCs had only discrete I/O.

Analog signals are like volume controls, with a range of values between zero and full-scale. These are typically interpreted as integer values (counts) by the PLC, with various ranges of accuracy depending on the device and the number of bits available to store the data. As PLCs typically use 16-bit signed binary processors, the integer values are limited between -32,768 and +32,767. Pressure, temperature, flow, and weight are often represented by analog signals. Analog signals can use voltage or current with a magnitude proportional to the value of the process signal. For example, an analog 4-20 mA or 0 - 10 V input would be converted into an integer value of 0 - 32767.

Current inputs are less sensitive to electrical noise (i.e. from welders or electric motor starts) than voltage inputs.


As an example, say a facility needs to store water in a tank. The water is drawn from the tank by another system, as needed, and our example system must manage the water level in the tank.

Using only digital signals, the PLC has two digital inputs from float switches (Low Level and High Level). When the water level is above the switch it closes a contact and passes a signal to an input. The PLC uses a digital output to open and close the inlet valve into the tank.

When the water level drops enough so that the Low Level float switch is off (down), the PLC will open the valve to let more water in. Once the water level raises enough so that the High Level switch is on (up), the PLC will shut the inlet to stop the water from overflowing. This rung is an example of seal in logic. The output is sealed in until some condition breaks the circuit.

|                                                             |
|   Low Level      High Level                 Fill Valve      |
|               |                                             |
|               |                                             |
|               |                                             |
|   Fill Valve  |                                             |
|------[ ]------|                                             |
|                                                             |
|                                                             |

An analog system might use a water pressure sensor or a load cell, and an adjustable (throttling) dripping out of the tank, the valve adjusts to slowly drip water back into the tank.

In this system, to avoid 'flutter' adjustments that can wear out the valve, many PLCs incorporate "hysteresis" which essentially creates a "deadband" of activity. A technician adjusts this deadband so the valve moves only for a significant change in rate. This will in turn minimize the motion of the valve, and reduce its wear.

A real system might combine both approaches, using float switches and simple valves to prevent spills, and a rate sensor and rate valve to optimize refill rates and prevent water hammer. Backup and maintenance methods can make a real system very complicated.


PLC programs are typically written in a special application on a personal computer, then downloaded by a direct-connection cable or over a network to the PLC. The program is stored in the PLC either in battery-backed-up RAM or some other non-volatile flash memory. Often, a single PLC can be programmed to replace thousands of relays.

Under the IEC 61131-3 standard, PLCs can be programmed using standards-based programming languages. A graphical programming notation called Sequential Function Charts is available on certain programmable controllers.

Recently, the International standard IEC 61131-3 has become popular. IEC 61131-3 currently defines five programming languages for programmable control systems: FBD (Function block diagram), LD (Ladder diagram), ST (Structured text, similar to the Pascal programming language), IL (Instruction list, similar to assembly language) and SFC (Sequential function chart). These techniques emphasize logical organization of operations.

While the fundamental concepts of PLC programming are common to all manufacturers, differences in I/O addressing, memory organization and instruction sets mean that PLC programs are never perfectly interchangeable between different makers. Even within the same product line of a single manufacturer, different models may not be directly compatible.



The PLC was invented in response to the needs of the American automotive manufacturing industry. Programmable controllers were initially adopted by the automotive industry where software revision replaced the re-wiring of hard-wired control panels when production models changed.

Before the PLC, control, sequencing, and safety interlock logic for manufacturing automobiles was accomplished using hundreds or thousands of relays, cam timers, and drum sequencers and dedicated closed-loop controllers. The process for updating such facilities for the yearly model change-over was very time consuming and expensive, as the relay systems needed to be rewired by skilled electricians.

In 1968 GM Hydramatic (the automatic transmission division of General Motors) issued a request for proposal for an electronic replacement for hard-wired relay systems.

The winning proposal came from Bedford Associates of Bedford, Massachusetts. The first PLC, designated the 084 because it was Bedford Associates' eighty-fourth project, was the result. Bedford Associates started a new company dedicated to developing, manufacturing, selling, and servicing this new product: Modicon, which stood for MOdular DIgital CONtroller. One of the people who worked on that project was Dick Morley, who is considered to be the "father" of the PLC. The Modicon brand was sold in 1977 to Gould Electronics, and later acquired by German Company AEG and then by French Schneider Electric, the current owner.

One of the very first 084 models built is now on display at Modicon's headquarters in North Andover, Massachusetts. It was presented to Modicon by GM, when the unit was retired after nearly twenty years of uninterrupted service.

The automotive industry is still one of the largest users of PLCs, and Modicon still numbers some of its controller models such that they end with eighty-four.


Early PLCs were designed to replace relay logic systems. These PLCs were programmed in "ladder logic", which strongly resembles a schematic diagram of relay logic. Modern PLCs can be programmed in a variety of ways, from ladder logic to more traditional programming languages such as BASIC and C. Another method is State Logic, a Very High Level Programming Language designed to program PLCs based on State Transition Diagrams.

Many of the earliest PLCs expressed all decision making logic in simple ladder logic which appeared similar to electrical schematic diagrams. PLC engineers were quite able to trace out circuit problems with schematic diagrams using ladder logic. This program notation was chosen to reduce training demands for the existing technicians. Other early PLCs used a form of instruction list programming, based on a stack-based logic solver.


Early PLCs, up to the mid-1980s, were programmed using proprietary programming panels or special-purpose programming terminals, which often had dedicated function keys representing the various logical elements of PLC programs. Programs were stored on cassette tape cartridges. Facilities for printing and documentation were very minimal due to lack of memory capacity. The very oldest PLCs used non-volatile magnetic core memory.


The functionality of the PLC has evolved over the years to include sequential relay control, motion control, process control, distributed control systems and networking. The data handling, storage, processing power and communication capabilities of some modern PLCs are approximately equivalent to desktop computers. PLC-like programming combined with remote I/O hardware, allow a general-purpose desktop computer to overlap some PLCs in certain applications.


Well known PLC brands include Siemens, Allen-Bradley, IDEC, ABB, Mitsubishi, Omron, Honeywell, Schneider Electric, Saia-Burgess Controls, and General Electric.

ن : مهندس فرزادخوش لحن
ت : جمعه هجدهم بهمن ۱۳۸۷

                    عطر گل وسوسن ویاسمن آمد           رهبر محبوب من از سفر آمد

                    دیو چو بیرون شود                            فرشته درآید

وامام آمد...

سالروز بازگشت پرفروغ امام خمینی(ره)را به میهن اسلامی

وپیروزی مردم بر رژیم ستم شاهی را به شما عزیزان تبریک عرض میکنیم.

وهمگی با هم با خوشحالی فریاد میزنیم:

استقلال آزادی جمهوری اسلامی

همچنین لازم دانستیم از طرف ملت سلحشور ایران اسلامی ومردم غیورآذربایجان وشهر تبریزحمایت

وتشکر خود را از نخست وزیر مردمی کشور دوست وهمسایه ترکیه وشخص ایشان جناب آقای

 "رجب طیب اردوغان" ابراز داریم که دربرابر چشمان میلیونها انسان از جلسه حمایتی رژیم صهیونیستی

با اعتراض شدیددرمقابل دروغ های اسرائیلی ها بیرون رفت وآبروی اسلام ومسلمانان را خرید وملیاردها

مسلمان را درسراسر جهان خوشحال کرد.

ما هم به قول خودمان وهم وصنان ترک تبار خود با زبان ترکی میگوییم:







ن : مهندس فرزادخوش لحن
ت : شنبه دوازدهم بهمن ۱۳۸۷
با سلام خدمت شما بازدید کننده عزیز:


گروه فنی ومهندسی دلتا الکترونیک تبریز با زمینه های کاری گسترده در رشته برق درخدمت


شما عزیزان هم وطن میباشد.


زمینه های فعالیت گروه دلتا به قرار زیر میباشد:


۱) برنامه نویسی،نصب،ساپورت پروگرمرهای AVR MICROS


۲) برنامه نویسی،نصب،ساپورت پروگرمرهایPLC-S7


۳) برنامه نويسي و نصب سيستم هاي مانيتورينگ و سيستمهاي ايزي ويو


۴) برنامه نويسي پروژه هاي مرتبط با HMI


۵) نقشه كشي برق ساختمان و كارگاه هاي صنعتي


نيز آماده عقد قرارداد با تمام شركتهاي دولتي وخصوصي درتمام نقاط ايران عزيزمان مي باشيم.


همچنين براي پروژه هاي ساختاري و تحقيقاتي  دانشجوياني درخدمت دانشجويان عزيزميباشيم.


و هر آنچه كه نياز برقي شما هم وطن عزيز ميباشد.


شماره تلفن هاي تماس:


۰۹۱۴۴۱۰۲۳۹۸  -  ۰۹۳۶۷۸۷۴۱۲۱




هدف ما:


   با مناسبترين قيمت ها،با بيشترين سرعت و


 با بهترين متخصصين درخدمت شما بودن است



ن : مهندس فرزادخوش لحن
ت : پنجشنبه دهم بهمن ۱۳۸۷

مهندسان برق سامانه‌های قدرت را طراحی می‌کنند.

مهندسی برق، دانش تحلیل و بررسی ریاضی پدیده‌هایی فیزیکی است که به نحوی به بارهای الکتریکی و حرکت و آثار آن‌ها (از قبیل جریان الکتریکی، پتانسیل الکتریکی، میدان الکتریکی، میدان مغناطیسی، موج الکترومغناطیسی، نیروی الکتریکی، نیروی مغناطیسی) مربوط می‌شوند.

این رشته در دانشگاه‌های ایران به پنج گرایش تقسیم می‌شود که عبارت‌اند از:

به تازگی دانشگاه صنعتی شریف گرایش سیستم‌های دیجیتال را به ۵ گرایش فوق اضافه کرده‌است و در این دانشگاه مهندسی برق در مقطع کارشناسی در ۶ گرایش تدریس می‌شود.

همچنین در دانشگاه صنعت آب و برق گرایش شبکه‌های انتقال و توزیع تدریس می‌شود که این گرایش تخصصی مخلوطی از گرایش قدرت و مباحث مربوط به شبکه سراسری برق و مدیریت توزیع و مصرف می‌باشد.

در ایران مهندسی قدرت نسبت به بقیه بازار کار بهتری دارد و بیشتر شرکت‌ها این مهندسی را بیشتر اعلام نیاز می‌نمایند. در برخی از دانشگاه‌های کشورهای اروپایی و آمریکا، دانشکدهٔ کامپیوتر هم جزیی از دانشکدهٔ برق می‌باشد.

فهرست مندرجات


گرایش‌های مقطع کارشناسی در ایران

رشته مهندسی برق در مقطع کارشناسی دارای ۴ گرایش الکترونیک، مخابرات، کنترل و قدرت است. البته گرایش‌های فوق در مقطع لیسانس تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند و هر گرایش با گرایش دیگر تنها در ۴۰ واحد یا کمتر متفاوت است. و حتی تعدادی از فارغ التحصیلان مهندسی برق در بازار کار جذب گرایش‌های دیگر این رشته می‌شوند.

 دروس پایه و مشترک

از جملهٔ دروس مشترک میان تمامی گرایش‌های مهندسی برق موارد زیر را می‌توان ذکر کرد:

 گرایش الکترونیک

مدارهای پیچیده الکترونیکی

الکترونیک علمی است که به بررسی حرکت الکترون در خلاء در مواد رسانا و یا نیمه رسانا و اثرات و کاربردهای آن می‌پردازد. با توجه به این تعریف، مهندس الکترونیک در زمینه ساخت قطعات الکترونیک و کاربرد آن در مدارها، فعالیت می‌کند.

به عبارت دیگر، زمینه فعالیت مهندسی الکترونیک را می‌توان به دو شاخه اصلی «ساخت قطعات و کاربرد مداری قطعه» و «طراحی مدارهای الکتریکی» تقسیم کرد.

تکنیک پالس، الکترونیک ۳، میکروپروسسور، معماری کامپیوتر، مدارهای مخابراتی، فیزیک مدرن و فیزیک الکترونیک از جمله دروس اصلی گرایش الکترونیک محسوب می‌شوند.

 گرایش مخابرات

يك رادار مخابراتی

هدف از مخابرات ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه‌ای به نقطه دیگر است که این اطلاعات می‌تواند صوت، تصویر یا داده‌های کامپیوتری باشد.

مخابرات، گرایشی از مهندسی برق است که در حوزه ارسال و دریافت اطلاعات از روش‌های موجی و مخابراتی فعالیت می‌کند. گرایش مخابرات با ارائه نظریه‌ها و مبانی لازم جهت ایجاد ارتباط بین دو یا چند کاربر، انجام عملی فرایندها را به طور بهینه ممکن می‌سازد.

مخابرات از دو مبحث عمده یعنی میدان و سیستم تشکیل می‌شود.

در مبحث میدان، مهندسان با مفاهیم میدان‌های مغناطیسی، امواج، ماکروویو، آنتن و غیره آشنا می‌شوند تا بتوانند مناسبترین وسیله را برای انتقال موجی از نقطه‌ای به نقطه دیگر پیدا کنند.

در مبحث سیستم، نیز مهندسان با طراحی فلیترهای مختلف که می‌توانند امواج مزاحم شامل صوت یا پارازیت را از امواج اصلی تشخیص و آنها را حذف کرده و تنها امواج اصلی را از آنتن دریافت کنند به فعالیت می‌پردازند.

مخابرات ۲، میدان و امواج، الکترونیک ۳، مدارهای مخابراتی، آنتن‌ها و انتشار امواج، مایکروویو، اصول میکروکامپیوتر از جمله دروس اصلی گرایش مخابرات محسوب می‌شوند.

 گرایش کنترل

مهندسی كنترل و هدایت موشك‌ها

اگر بخواهیم یک تعریف کلی از کنترل ارائه دهیم، می‌توانیم بگوییم که هدف این علم، کنترل متغیرهای اساسی سیستم (که متغیرهای خروجی می‌تواند تنها بخشی از این متغیرها باشد) بر مبنای برخی ملاکهای مطلوب می‌باشد. این ملاکها می‌تواند شامل سرعت، زمان، مصرف سوخت و... باشد. به عنوان یک مثال ساده می‌توان کنترل زمان اوج گیری یک هواپیمای جنگنده را در نظر گرفت. زاویه پره‌ها، میزان سوخت تزریقی و سایر متغیرهای تاثیرگذار بایستی با روشهای ریاضی محاسبه شده تا بتوان به خوبی این زمان را کاهش داد.

کنترل، در پیشرفت علوم دیگر نقش ارزنده‌ای را ایفا می‌کند. به طور کلی می‌توان گفت مهندسی کنترل حلقه اتصال میان مهندسی برق و رشته‌های دیگر می‌باشد. علاوه بر نقش کلیدی در فضاپیماها و هدایت موشک‌ها و هواپیماها، به صورت بخش اصلی و مهمی از فرآیندهای صنعتی و تولیدی نیز درآمده‌است.

به کمک این علم می‌توان به عملکرد بهینه سیستم‌های پویا، بهبود کیفیت و ارزان‌تر شدن فرآورده‌های تولیدی، گسترش میزان تولید، ماشینی کردن بسیاری از عملیات تکراری و خسته‌کننده دستی و نظایر آن دست یافت. هدف سیستم کنترل عبارت است از کنترل خروجی‌ها به روش معین به کمک ورودی‌ها از طریق اجزای سیستم کنترل که می‌تواند شامل اجزای الکتریکی، مکانیکی و شیمیایی به تناسب نوع سیستم کنترل باشد.

یکی از مفاهیم پرکاربرد در این رشته مفهوم پسخورد (فیدبک) می‌باشد. پسخورد در واقع اندازه گیری متغیرهای خروجی و استفاده از این متغیرهای اندازه گیری شده در اعمال ورودی به سیستم می‌باشد. با استفاده از سیستمهای دارای پسخورد می‌توان بسیاری از فرآیندهای صنعتی را به صورت خودکار کنترل کرد. اتوماسیون صنعتی بخشی از رشته کنترل می‌باشد که بر پایه سیستمهای فیدبکدار توانسته‌است صنعت مدرنی را پایه گذاری کند.

گفتنی است که گرایش کنترل دارای زیر بخش‌های متنوعی مانند کنترل خطی، کنترل غیرخطی، مقاوم، تطبیقی، دیجیتالی، فازی و غیره‌است.

کنترل دیجیتال و کنترل غیرخطی، کنترل مدرن، کنترل صنعتی، ابزار دقیق، اصول میکروکامپیوتر، ترمودینامیک، مبانی تحقیق در عملیات و سیستمهای کنترل خطی از دروس اصلی این گرایش مهندسی برق می‌باشند.

گرایش قدرت

خطوط انتقال نیرو (فشار قوی)

هدف اصلی مهندسی قدرت تولید برق در نیروگاه‌ها، انتقال نیرو از طریق خطوط انتقال و توزیع آن در شبکه‌های شهری و روستایی و در نهایت توزیع آن برای مصارف خانگی و کارخانجات است. بنابراین یک مهندس قدرت باید به روش‌های مختلف تولید برق، خطوط انتقال نیرو و سیستم‌های توزیع آشنا باشد.

این گرایش خود به چندین زیرگرایش تقسیم می‌شود.

در مبحث انتقال و توزیع، روش‌های مختلف انتقال برق اعم از کابل‌های هوایی و زیرزمینی، اصول مهندسی فشار قوی و حفظت از سیستم‌های برقی و همچنین مدیریت شبکه و توزیع بهینه را مطالعه می‌کنند.

در مبحث حفاظت نیز انواع وسایل و تجهیزات حفاظتی که در مراحل مختلف تولید، توزیع، انتقال و مصرف انرژی، انسان‌ها و تاسیسات الکتریکی را در برابر حوادث مختلف محافظت می‌کنند.

یکی دیگر از شاخه‌های قدرت نیز ماشین‌های الکتریکی است که شامل ژنراتورها، ترانسفورماتورها و موتورهای الکتریکی می‌شود که این شاخه از زمینه‌های مهم صنعتی و پژوهشی گرایش قدرت است.

و در آخر سیستم‌های قدرت که به بررسی تجزیه و تحلیل سیستم‌ها می‌پردازد. دانشجویان در این گرایش با انواع نیروگاه‌های آبی، گازی، سیکل ترکیبی و... آشنا می‌شوند.

ماشین‌های الکتریکی ۲، بررسی سیستم‌های قدرت ۲، حفاظت سیستم، رله و حفاظت، مهندسی فشار قوی، مهندسی ترانسفورماتور، طراحی و توسعه شبکه و مدیریت توزیع از اصلی‌ترین دروس این گرایش می‌باشند.

 آینده شغلی، بازار کار، درآمد

امروزه با توسعه صنایع کوچک و بزرگ در کشور، فرصت‌های شغلی زیادی برای مهندسین برق فراهم شده‌است و اگر می‌بینیم که با این وجود بعضی از فارغ التحصیلان این رشته بیکار هستند، به دلیل این است که این افراد یا فقط در تهران دنبال کار می‌گردند و یا در دوران تحصیل به جای یادگیری عمیق دروس و در نتیجه کسب توانایی‌های لازم، تنها واحدهای درسی خود را گذرانده‌اند.

همچنین یک مهندس خوب باید، کارآفرین باشد یعنی به دنبال استخدام در موسسه یا وزارتخانه‌ای نباشد بلکه به یاری آگاهی‌های خود، نیازهای فنی و صنعتی کشور را یافته و با طراحی سیستم‌ها و مدارهای خاصی این نیازها را برطرف سازد. کاری که بعضی از فارغ التحصیلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نیز بوده‌اند."

دکتر کمره‌ای نیز در این زمینه می‌گوید:

«اگر یک فارغ التحصیل برق دارای توانایی‌های لازم باشد، با مشکل بیکاری روبرو نخواهد شد. در حقیقت امروزه مشکل اصلی این است که بیشتر فارغ التحصیلان توانمند و با استعداد این رشته به خارج از کشور مهاجرت می‌کنند و ما اکنون با کمبود نیروهای کارآمد در این رشته روبرو هستیم.»

یکی از اساتید مهندسی برق دانشگاه علم و صنعت ایران نیز در مورد فرصت‌های شغلی فارغ التحصیلان این رشته می‌گوید:

"طبق نظر کارشناسان و متخصصان انرژی در کشور، با توجه به نیاز فزاینده به انرژی در جهان کنونی و همچنین نرخ رشد انرژی الکتریکی در کشور، سالانه باید حدود ۱۵۰۰ مگاوات به ظرفیت تولید کشور افزوده شود که این نیاز به احداث نیروگاههای جدید و همچنین فارغ التحصیلان متخصص برق و قدرت دارد.

فرصت‌های شغلی یک مهندس کنترل نیز بسیار گسترده‌است چون در هر جا که یک مجموعه عظیمی‌از صنعت مهندسی مثل کارخانه سیمان، خودروسازی، ذوب آهن و... وجود داشته باشد، حضور یک مهندسی کنترل ضروری است. در ایران فارغ التحصیلان این رشته می‌توانند در صنایع نظامی وابسته به وزارت دفاع و یا در صنایع هسته‌ای شروع به کار کنند. شرکتهای خصوصی اتوماسیون صنعتی و ابزار دقیق می‌تواند گزینه دیگری برای شروع به کار باشد.

و بالاخره یک مهندس مخابرات یا الکترونیک می‌تواند جذب وزارتخانه‌های پست و تلگراف و تلفن، صنایع، دفاع و سازمانهای مختلف خصوصی و دولتی شود

 وضعیت تحصیل در مقاطع بالاتر از کارشناسی

فارغ التحصیل در مقطع کارشناسی برق که مدرک خود را در یکی از چهار گرایش الکترونیک، مخابرات، قدرت و کنترل می‌گیرد، می‌تواند در یکی از این گرایشها (اختیاری) یا رشته‌ای که برق زیر مجموعه‌ای برای آن تعریف شده، ادامه تحصیل نماید. این رشته به صورت: مهندسی برق- الکترونیک، برق- قدرت، برق- مخابرات (شامل گرایش‌های: میدان، سیستم، موج، رمز، مایکرونوری) برق- کنترل، مهندسی پزشکی (گرایش بیوالکتریک)، مهندسی هسته‌ای (دو گرایش مهندسی راکتور و مهندسی پرتو پزشکی، مهندسی کامپیوتر (معماری کامپیوتر، هوش مصنوعی و رباتیک) است. برای تحصیل در مقطع دکترای تخصصی، می‌توان، در هر یک از زیرشاخه‌های تخصصی‌تر گرایشهای یاد شده میزان مورد نیاز واحدها را اخذ کرد و رساله دکتری را در همان موضوع خاص ارائه داد. مسلم است این زیر شاخه‌ها، گرایشهای تخصصی تر این چهار گرایش است. رشته برق به دلیل کاربردی بودن آن در بسیاری از علوم مهندسی دیگر، برای فارغ التحصیلان امکان تحصیل در بسیاری گرایشها و دانشها را فراهم می‌کند.

ن : مهندس فرزادخوش لحن
ت : پنجشنبه دهم بهمن ۱۳۸۷